ปางอุ๋งในความทรงจำ โครงการพระราชดำริในหัวใจฉัน

ถ้ามีคนถามถึงผมถึงความประทับใจพ่อหลวง แล้วละก็ ผมคงนึกถึงพระราชกรณียกิจที่มีมากกว่า3,000 โครงการ และยังมีโครงการที่เกี่ยวเนื่องทำโดยมีพระองค์เป็นแรงบันดาลใจอีกนับไม่ถ้วน และหนึ่งในโครงการพระราชดำริที่ สะดุดตาประทับใจมากที่สุด ยังคงอยู่ในความทรงจำ และเห็นเป็นแบบอย่าง เป็นแรงบันดาลใจสำหรับเราเสมอ นั้นคือ ปางอุ๋ง 



ใช่ครับ "ปางอุ๋ง" แหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง ของจังหวัดแม่ฮ่องสอนนี้ละครับ ผมอยากพาทุกคนย้อนไปดูความเป็นมาของปางอุ๋งในยุคสมัยเมื่อ30ปีที่แล้วจริงๆ จะว่าไปตอนนั้นผมยังเด็กอยู่มากเลย ผมมาได้รับรู้เรื่องราวในหลวงเกี่ยวกับปางอุ๋ง ก็เมื่อสมัยที่ ปางอุ๋ง โด่งดังใครๆก็มาพากันมาเที่ยวที่นี่แล้ว แต่ก่อนหน้านั้นผมเคยหลงขึ้นมาเที่ยวที่นี่แล้วครั้งหนึ่ง แต่อย่าเรียกว่าเที่ยวเลยครับหลงมาซะมากกว่า สมัยนั้น ราวๆปี 2003 ครั้งแรกที่ผมมาที่นี่ คือผมขึ้นมาเที่ยวแล้วกลับลงไปในตัวเมืองไม่ได้ จึงต้องขออาศัยชาวบ้านแถวนั้นนอน ตอนนั้นยังไม่รู้จักปางอุ๋งดีนัก แต่ที่รู้คือ มีคนขึ้นมาที่นี่น้อยมาก มีแต่ชาวเขา และชาวจีนที่บ้านรักไทยเท่านั้น ที่อยู่บนนี้ อากาศนี้ประมาณ 3องศาได้มั้งครับในวันนั้น นั้นเป็นความประทับใจแรก ที่มีต่อภูเขาลูกนี้ ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองแม่ฮ่องสอน แค่ยี่สิบกว่ากิโลเท่านั้นเอง  


ภาพ : ปางอุ๋ง แหล่งท่องเที่ยวชื่อดังในยามเช้า ท่ามกลางสายหมอก


ภาพ : ป่าสนในปางอุ๋ง

หลังจากวันนั้น ผมได้มีโอกาสกลับมาเที่ยวปางอุ๋งอีกหลายครั้ง ได้พบและคุยเรื่องราวเกี่ยวกับในหลวงกับชาวบ้านที่นี่หลายคน ตอนนั้นปางอุ๋งเริ่มมีนักท่องเที่ยวรู้จักกันมากแล้วละครับ 

ปางอุ๋งเริ่มต้นจากพระราชกระแสรับสั่ง ของในหลวง ที่ทรงห่วงใยสภาพป่าและน้ำในบริเวณนี้ ตำบลหมอกจำแป๋ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ถูกบุกรุกแผ้วถางทำลายเป็นเนื้อที่ประมาณ​ 2,000 ไร่ มาเป็นเวลาหลายปี เรียกได้ว่าเป็นภูเขาโล้นๆเลยก็ว่าได้ ก่อนจะมาเขียวขจี เป็นแหล่งท่องเที่ยวสวยงามด้วยป่าสนและทะเลสาบบนภูเขาสวยงามแบบนี้ 


ภาพ : อ่างเก็บน้ำปางอุ๋ง เสน่ห์ที่ทำให้ผู้คนมาเที่ยวกันมากมาย

วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2527 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ จึงทรงมีพระราชกระแสรับสั่งกับพลเอก ปิ่น ธรรมศรี หัวหน้าคณะทำงานส่วนพระองค์ในขณะนั้น ให้ปรับปรุงสภาพป่าบริเวณอ่างเก็บน้ำปางตองใหม่ และฝายปางอุ๋ง ตำบลหมอกจำแป๋ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน กรมป่าไม้จึงได้ดำเนินการฟื้นฟู สภาพป่าที่เสื่อมโทรมให้ฟื้นคืนเหมือนสภาพเดิม โดยดำเนินการปลูกป่า มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2528-ปัจจุบัน ทำการฟื้นฟูสภาพป่า ในเนื้อที่ประมาณ 18,240ไร่ 


ภาพ : ปางอุ๋งในอดีต แทบไม่มีต้นไม้


ภาพ : ปางอุ๋งในอดีต


ภาพ : ปางอุ๋งในอดีต

เป็นเนื้อที่ป่าฟื้นฟูที่เยอะมากทีเดียว ผมเองเริ่มอยากรู้ว่าสมัยนั้นเป็นอย่างไร ผมเลยเดินเข้าไปที่หมู่บ้านรวมไทย ที่ตั้งอยู่ปากทางเข้าอ่างเก็บน้ำปางอุ๋ง ถ้าเพื่อนๆสังเกตุ คงเห็นว่าหมู่บ้านตรงนี้ ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย อยู่กันแบบเรียบง่าย และเป็นชาวเขาทั้งนั้น หลายบ้านเปิดเป็นโอมสเตย์ต้อนรับนักท่องเที่ยวเป็นรายได้เสริม บ้างก็ทำร้านอาหารเล็กๆไว้บริการ 


ภาพ : ทางเข้าบ้านรวมไทย


ภาพ : หมู่บ้านรวมไทย อยู่อย่างง่ายๆ

ผมเดินเข้าไปที่บ้านหลังหนึ่งที่อยู่เป็นหลังแรกสุดของหมู่บ้าน เรียกว่าบ้านติดกับป้ายทางเข้าหมู่บ้านเลยก็ว่าได้ เป็นบ้านหมายเลข1 มีป้ายเขียนที่หน้าบ้านว่าบ้านลุงปาละ มีกาแฟสดขายด้วย ผมไม่รอช้าแวะเข้าไปด้านใน สั่งกาแฟสดของคุณลุงมากินหนึ่งแก้ว มีแขกอยู่ในร้านไม่มากนัก ผมจึงมีเวลาได้นั่งคุยกับคุณลุงปาละในตอนนั้น เล่าเรื่องความเป็นมาของปางอุ๋งให้ผมฟัง 


ภาพ : บ้านเลขที่1 บ้านลุงปาละ

คุณลุงปาละ เล่าเรื่องในหลวงให้ผมฟังด้วยความตื่นตันใจ และภูมิใจที่ได้อยู่ที่นี่ พระองค์ทรงเริ่มต้นปลูกป่าที่นี่ ทำให้มีทุกวันนี้ ไม่งั้นนึกภาพไม่ออกเลยว่าจะอยู่กันอย่างไร สภาพป่าคงไม่เป็นแบบทุกวันนี้ คุณลุงเป็นหนึ่งในคนที่ปลูกป่าในยุคนั้น หลายสิบปีผ่านมาละ ได้เห็นตั้งแต่ที่นี่เป็นเขาโล้นๆ จากโครงการปลูกป่า ในหลวงก็ทรงแบ่งพื้นที่ทำกินให้ชาวบ้านด้วย ที่เห็นหมู่บ้านรวมไทที่ลุงอยู่ตรงนี้ คือชาวเขาที่ได้รับพระราชทานที่ดิน ให้คนละ2ไร่ ไว้อยู่อาศัย เป็นคนที่ช่วยปลูกป่าในสมัยนั้น คนที่อยู่ตรงนี้ได้ มีข้อตกลงกันไว้ ไว่าจะอยู่อย่างพอเพียง จะไม่มีการลากไฟฟ้าเข้าหมู่บ้าน ทุกหลังจึงใช้แค่เทียนเท่านั้นในยามค่ำคืน อย่างมากก็จะปั่นไฟใช้ในบางเวลา แทบทุกบ้านไม่มีทีวี ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก หลายคนมาเที่ยวก็แปลกใจว่าทำไมไม่มีไฟฟ้า ไม่มีตู้เย็น คิดว่าลุงลำบาก ชาวบ้านลำบาก แต่นี้เป็นความสมัครใจของทุกคนที่มาอยู่ต้งแต่ต้น 


ภาพ : กาแฟลุงปาละ ที่ปลูกสวนหลังบ้าน

…ผมเรียบเรียงจากสิ่งที่ได้คุยกับคุณลุงปาละ ในวันนั้น ผมเริ่มรู้สึกว่า โครงการพระราชดำริของในหลวง ไม่ได้หยุดอยู่แค่สร้างป่า หรือสร้างฝายเท่านั้น  แต่พระองค์ประทานความเป็นอยู่ที่พอเพียง ประทานความรู้ให้ชาวบ้านด้วย ที่ดินที่พระองค์ทรงประทานให้ คนละ2ไร่ แม้จะไม่มาก แต่ก็เพียงสำหรับการเลี้ยงตัว พระองค์ประทานพันธ์กาแฟมาให้ปลูก ทุกวันนี้ลุงปาละ เก็บกาแฟของตัวเองมาคั่ว และชงให้นักท่องเที่ยวอย่างเราได้ดื่ม มีพืชสวนปลูก มีแหล่งท่องเที่ยวในชุมชน ชาวบ้านก็มีรายได้ และอยู่กันอย่างพอเพียง …แค่เรื่องราวของความเป็นมาของปางอุ๋ง และเรื่องราวจากลุงปาละก็ทำให้ผมมองเห็นภาพในหลวงชัดขึ้นมากและประทับใจมาก ในสิ่งที่พระองค์เพียรทำให้คนไทย มองเห็นและทำ ปลูกป่ามากว่า30ปีแล้ว เราถึงมีทุกวันนี้ 


ภาพ : จุดกางเต็นท์ริมน้ำที่ปางอุ๋ง

แต่เรื่องราวความประทับใจในโครงการพระราชดำริ ในบริเวณเขาลูกนี้ ยังไม่หมดครับ ถ้าเราลงเขาไปหน่อยหนึ่ง เราจะเห็นว่า มีพระตำหนักปางตอง ตั้งอยู่ที่นี่ด้วย ผมเข้าไปเที่ยวและคิดว่าที่นี่คงจะเหมือนกับการขึ้นไปเที่ยวดอยตุงเห็นสวนสวยๆ แต่เปล่าเลยครับ ผิดคลาด ผมกับได้ความประทับใจในแบบที่ไม่คิดมาก่อนเลยว่า พระตำหนักของพระองค์ท่าน จะเต็มไปด้วย คอกสัตว์ ทุ่งหญ้า แปลงผัก และต้นไม้ 


ภาพ : คอกแกะที่พระตำหนักปางตอง


ภาพ : แกะเดินข้ามถนน พระตำหนักปางตอง





ผมเคยได้ยินเรื่องวังจิตลดา ในกรุงเทพฯว่ามีฟาร์มวัว นาข้าว อยู่ในนั้นด้วย แต่ผมไม่เคยเข้าไปหรอกครับ แต่ที่พระตำหนักปางตอง คงทำให้ผมเห็นภาพความเป็นในหลวง ที่ทรงงานเพื่อปวงชนชาวไทยได้อย่างชัดเจนทีเดียว เหมือนกับที่ผมเคยได้ยินเรื่องวังจิตลดา 


ภาพ : เลี้ยงท่ามกลางทุ่งหญ้าจริงๆ แกะที่นี่อาจจะไม่ตัวขาวสะอาดเหมือนแหล่งท่องเที่ยวที่มีถ่ายรูปแกะ แต่ที่นี่เลี้ยงจริงจัง


ภาพ : คอกม้าที่พระตำหนักปางตอง


ภาพ : มีเลี้ยงกวางด้วย


ภาพ : สวนผัก ผมเดินลงไปดู มีปลูกผักชี ปลูกผักสลัด ฯลฯ

นี้หรือที่เรียกว่าพระตำหนัก ด้านในมีฟาร์มเลี้ยงแกะ และเป็นศูนย์ส่งเสริมให้ชาวบ้านได้เข้ามาเรียนรู้ได้ เป็นการเลี้ยงแกะจริงๆจังๆ กลางทุ่งหญ้ากว้าง ไม่ใช่แกะอย่างที่เราเห็นตามแหล่งท่องเที่ยว มีคอกม้าด้านใน ที่นักท่องเที่ยวเข้าไปฝึกขี่ม้าได้ มีเจ้าหน้าที่ให้บริการอยู่ มีแปลงผักให้เราได้เห็นอยู่ตลอดทาง ลึกเข้าไปด้านใน ผมยังได้พบกับโรงเรียนเด็กเล็กชั้นประถมในนี้อีกด้วย ยอมรับว่าแปลกใจมากที่ได้เห็นโรงเรียนในนี้ ยังแปลกใจมากขึ้นไปอีกเมื่อเห็นเด็กๆเดินผ่านไปมาที่โรงเรียน เห็นรถเราวิ่งผ่านไปอย่างช้าๆ พวกเขาทุกคนยกมือสวัสดีอย่างน่ารักมากๆ 


ภาพ : แปลงดอกไม้ก็มี


ภาพ : โรงเรียนในพื้นที่พระตำหนักปางตอง

ปางอุ๋ง พระตำหนักปางตอง และ โครงการพระราชดำริปางตอง จังหวัดแม่ฮ่องสอน จึงเป็นความประทับใจที่ผมจะจดจำไปนาน ถึงพระราชกรณียกิจที่ในหลวงทรงงานเพื่อพวกเรามาอย่างยาวนาน ทั้งปลูกป่า สร้างแหล่งน้ำ จัดหาอาชีพ ส่งเสริมและเรียนรู้ ผมได้สัมผัสถึงความรู้สึกของผู้คน ชีวิตที่ดีขึ้น ป่าไม้ที่สวยงามขึ้น และรอยยิ้มที่ทุกคนมอบให้ จากโครงการพระราชดำริเหล่านี้ มันทำให้ผมรู้ว่าความสุขที่แท้จริงคืออะไร พระองค์ทรงเป็นแรงบันดาลใจในการปลูกป่าสำหรับผม …พวกเรารักในหลวงครับ

แผนที่ Google map: 
จังหวัด: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel