พาชมหัตถศิลป์ ถิ่นเมืองลอง ผ้าทอโบราณตีนจก (บ้านศิลปินแห่งชาติ ป้าประนอม จ.แพร่)

สวยงาม ปราณีตและเป๊ะเวอร์ มากๆ ค่ะ สำหรับผ้าทอตีนจกเมืองลอง ที่บ้านศิลปินแห่งชาติ ป้าประนอม ทาแปง ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์(ประณีตศิลป์-ศิลปะผ้าทอ) ที่บ้านศิลปินแห่งชาติ ณ อำเภอลอง จังหวัดแพร่แห่งนี้ ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ผ้าจกเมืองลองและการย้อมสีธรรมชาติอีกด้วยนะคะ  



ผ้าทอที่ขายที่บ้านป้าประนอมนี้ไม่ใช่มีเพียงฝีมือป้าประนอมเท่านั้นนะคะ เพราะยังมีฝือมือของชาวบ้านในเมืองลองด้วยซึ่งส่วนใหญ่ก็ได้รับการถ่ายทอดจากป้าประนอมทั้งนั้น ผ้าทอของที่นี่จึงสวย เนี๊ยบมากๆ เลยค่ะ 

กว่าจะมาเป็นผ้าทอตีนจกซักผืนหนึ่งนั้นต้องใช้ความอดทนและพยายามมากทีเดียวค่ะ เริ่มตั้งแต่การปลูกฝ้าย และไปเก็บฝ้าย มาอีดหรือก็คือการมาปั่นเอาเม็ดฝ้ายออกจากฝ้าย  ก่อนที่จะเอาไปตีในตระกร้าให้ฝ้ายนั้นขึ้นฟู และนำมาม้วนเป็นหลอดๆ และนำไปทำเป็นเส้นเล็กๆ แล้วถึงนำไปย้อมสีธรรมชาติจากครั่ง ซึ่งจะให้สีแดง ครามซึ่งให้สีน้ำเงิน และสีอื่นๆ  ถึงจะนำมาทอเป็นผืนได้ ซึ่งขั้นตอนการทอ็ไม่ธรรมดานะคะ ถึงแม้ว่าในปัจจุบันป้าประนอมจะคิดค้นวิธีการยกเขาที่จะช่วยให้ทอได้แบบไม่เสียเวลามาก เพราะจะขึ้นลายเอาไว้ก่อน และง่ายขึ้นกว่าเดิมที่ต้องใช้ขนเม่นหรือไม้แหลม ควักเอาทีละเส้น ทีละเส้น แต่เท่าที่เราลองนั่งสังเกตุดูนั้นก็ไม่ใช่ง่ายๆ เลยกว่าจะเสร็จแต่ละผืน





ผ้าทอตีนจก นั้นเป็นวิธีการทอผ้าด้วยวิธีการจก จึงเรียกว่าตีนจก แต่คำว่าตีนในการทอผ้านี้หมายถึงชายผ้าน่ะค่ะ ก็คือผ้าทอที่มีลวดลายทอจากการจกที่ชายผ้านั่นแหล่ะค่ะ 

ลวดลายผ้าตีนจกของอำเภอลองนั้นมีหลากหลายมากๆ ค่ะ หากจะนับก็เป็นร้อยลายทีเดียว มีทั้งลายโบราณ อย่าง ลายนกกินน้ำร่วมต้น ลายขามดแดง ลายพุ่มดอก ลายผักแว่น ลายดอกมะลิ และก็มีการประยุกต์ลายใหม่ๆ เช่น ลายหัวใจ ด้วย ป้าประนอมเล่าให้เราฟังว่า คนโบราณเห็นต้นไม้ ใบไม้ สัตว์ต่างๆ ก็เอามาถักทอเป็นลายผ้านุ่ง 



ที่บ้านป้าประนอมนี้นอกจากจะมีสาธิตการทอผ้าตีนจกแล้ว  ก็ยังมีพิพิธภัณฑ์ผ้าทอตีนจกอยู่บนชั้นสองด้วยนะคะ ด้านบนพิพิธภัณฑ์นั้นเป็นการรวบรวมผ้าทอตีนจกลายโบราณของอำเภอลองและผ้าทอจากแหล่งวัฒนธรรมต่างๆ ทั้งในและต่างประเทศที่กำลังจะสูญหายไปมาเก็บไว้ที่นี่ด้วยค่ะ

ใกล้ๆ กับจุดสาธิตผ้าทอนั้นก็มีการแสดงผ้าทอตีนจกที่ยาวที่สุดในโลกด้วย เคยไปออกงานต่างๆ มาแล้วหลายงานไม่ว่าจะเป็นงานท่องเที่ยวที่จัดโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และงานศิลปาชีพต่างๆ  



เดินชมกันจนจุใจ ละลานตากับผ้าฝ้ายทอมือ กับชิ้นงานแต่ละชิ้นที่สร้างความตื่นตาตื่นใจและตระการตากับลายผ้าทอทั้งแบบโบราณและแบบประยุกต์ที่คนรุ่นใหม่ๆ นิยมกันแล้ว ด้านหน้าก็จะมีร้านขายผ้าทอสารพัดแบบ สารพัดลาย ซึ่งการันตีได้เลยว่าสวยงามปราณีตแทบทุกผืนจริงๆ   ฝีมือการทอที่เนี๊ยบ บวกกับลายและสีที่สวยงามทำให้ผ้าทอโบราณตีนจกที่บ้านป้าประนอมนี้ได้รับความนิยมจากคนรักษ์และนิยมสวมใส่ผ้าทอเป็นอย่างมาก บางผืนสีสวยสะดุดตามากๆ จริงค่ะ เป็นลายประยุกต์ก็มี สีหวานๆ น่ารักๆ ก็มี หรือใครชอบแบบลายโบราณก็มีเหมือนกันค่ะ 

















ใครไปเที่ยววจังหวัดแพร่ ลองไปที่อำเภอลองดูนะคะ ที่นี่มีร้านผ้าทอโบราณดังๆ สวยๆ อยู่หลายร้านเลยค่ะ

ศูนย์เรียนรู้ผ้าจกเมืองลองและการย้อมสีธรรมชาติ
97/2 หมู่ 9 ต.หัวทุ่ง อ.ลอง จ.แพร่ 54150
โทร : 054-538443,081-9516639
โทรสาร : 054-583441


จังหวัด: 
ลักษณะแหล่งท่องเที่ยว: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel