พาไปสัมผัสประเพณีสงกรานต์วัดไชยศรี พิธีเสียเคราะห์ วิถีวัฒนธรรมขอนแก่นเดิม

พาไปเที่ยวงานประเพณีแท้ๆเดิมๆของชาวขอนแก่น ในช่วงวันเทศกาลสงกรานต์ หรือวันปีใหม่ของไทยเราบ้างนะครับ ทุกปีที่วัดไชยศรี บ้านสาวะถี จ.ขอนแก่น จะมีการจัดพิธีเสียเคราะห์ เพื่อเป็นการเริ่มต้นปีใหม่(สงกรานต์) ที่เชื่อว่าจะไม่มีเรื่องไม่ดี ไม่มีอุปสรรค ละทิ้งสิ่งไม่ดีต่างๆ ซึ่งเป็นประเพณีโบราณที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณของชาวอีสาน 




บ้านสาวะถี เป็นชุมชนเล็กๆที่ยังคงอนุรักษ์ประเพณีอันงดงามไว้ได้อย่างเข็มแข็ง มีสิมที่สวยงามที่สุดสิมหนึ่งในอีสานเลยกว่าได้ สิมนี้ตั้งอยู๋ที่วัดไชยศรี อายุกว่า 113 ปี ประเพณีสงกรานต์ที่วัดไชยศรียังเป็นประเพณีพื้นบ้านที่สืบทอดกันมายาวนาน เป็นหนึ่งในฮีตสิบสองที่าวบ้านสาวะถีได้สืบสานปฏิบัติตามวิถีเดิมมาอย่างยาวนาน

และในปี 2558นี้ ทางการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ได้พาสะดุดตามาสัมผัสกับวัฒนธรรมประเพณี "การเสียเคราะห์" หรือ "การสะเดาะเคราะห์" แบบโบราณของชาวอีสานในวันสงกรานต์ที่วัดไชยศรีแห่งนี้ด้วย 



เรามาทำความรู้จักกับประเพณีกันสักหน่อยนะครับ ว่าคืออะไร โดยทั่วไปคนไทยทุกคนจะทราบว่าวันขึ้นปีใหม่ไทยจะตรงกับวันที่13เมษายนของทุกปี ชาวอีสานก็เช่นกันที่ถือวันสงกรานต์เป็นวันขึ้นปีใหม่ คำว่าสงกรานต์ มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า ผ่าน หรือ เคลื่อนย้าย และประเพณีสงกราต์ยังเป็นวันที่ทุกคนกลับบ้านเกิดมารวมตัวกัน พบปะญาติพี่น้องอยู่อย่างพร้อมหน้า ก็จะมีกิจกรรมรวมกันตามความเชื่อความศรัทธา เช่นการตักบาตร การสรงน้ำพระพุทธรูป การขนทรายเข้าวัด 







สำหรับพิธีเสียเคราะห์ของชุมชนสาวะถีนั้นก็สืบทอดกันมานานนับแต่สมัยโบราณ มีความเชื่อว่า เป็นพิธีกรรมที่จะช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดี เพิ่มความเป็นสิริมงคล เสริมดวงชะตา ให้เข้าสู่ปีใหม่อย่างสดใสไร้อุปสรรค โดยผู้ร่วมในพิธีสะเดาห์เคราะห์ หรือที่ทางอีสานเรียกว่า "เสียเคราะห์" จะประสบแต่สิ่งดีๆในชีวิต คำว่า "เสียเคราะห์"หมายถึง การทำให้เคราะห์ที่ไม่ดี หรือ สิ่งที่ไม่เป็นมงคลในชีวิตนั้นสลายหายไป 

ในพิธีการเสียเคราะห์ที่วัดไชยศรีนั้น จะต้องมีเครื่องสังเวย หรือ เครื่องเสียเคราะห์ หรือ เลี้ยงเคราะห์ เป็นการจัดเครื่องสัการะเพื่อบูชาพระเคราห์ให้หายเคราะห์​ สิ่งแรกที่ขาดไม่ได้คือ เทียนตามแบบโบราณกำหนด และสิ่งของอื่นๆ เช่น ข้าวดำ ข้าวแดง ข้าวเหลือง ข้าวตอก ดอกไม้ น้ำส้มป่อย ทุ่งช่อ ทุ่งชัย ฝ้ายแดง ฝ้ายดำ ฝ้ายขาว ฝ้ายเหลือง ด้ายสายสิญจน์รอบโทง เป็นต้น โดยสิ่งของทั้งหมดนี้จะนำใส่ลงในโทง 4 แจ (สี่เหลี่ยม) ขนาดกว้างยาวประมาณ​ 1ศอก ทำจากต้นกล้วยที่ชาวบ้านเรียกว่า กาบกล้วย และคั่นแยก ออกเป็น9ห้องด้วยกาบกล้วยเช่นกัน 





การประกอบพิธีกรรมนี้ ชาวบ้านสาวะถี จะร่วมกันประกอบพิธีกรรมที่ที่สิม หรือโบสถ์วัดไชยศรี และมีพิธีเอาพระพุทธรูปลงสรงน้ำตามแบบประเพณีสงกรานต์อีกด้วย พิธีจะทำกันในวันขึ้นปีใหม่ไทย วันที่13 เมษายน หรือวันสงกรานต์ โดยเริ่มพิธีกันในเวลา 13.00น. จากนั้นพระภิกษุจะเจริญพระพุทธมนต์ ในพิธีมีการกล่าวความหรือ คำเสียเคราะห์ เป็นภาษาอีสานตามตำราโบราณที่สืบทอดกันมานับร้อยนับพันปี  จากนั้นทุกคนจะถือโทง 4แจ ไปทิ้งในสถานที่ ที่ทางวัดและชาวบ้านกำหนด มีความเชื่อว่า เมื่อทิ้งโทง4แจแล้ว อย่าได้หันหลังกลับไปดูโทงนั้นอีก ให้เดินกลับเข้าวัดมาเลย โบราณถือว่า เมื่อทิ้งสิ่งที่ไม่ดีแล้วก็ให้ตัดใจ ไม่ข้องแวะอีก สิ่งที่ไม่ดีที่เกี่ยวข้องในชีวิตจะไม่กลับมาเป็นอุปสรรคอีก หลังจากนั้นก็จะร่วมกันสรงน้ำพระพุทธรูป และถือว่าเป็นการเริ่มต้นปีใหม่และการเล่นสงกรานต์อีกด้วย 













สำหรับใครที่สนใจร่วมงานประเพณีนี้ ก็สามารถมาร่วมงานได้ในวันที่13 เมษายนของทุกปี ส่วนกิจกรรมอื่นๆของทางวัดก็ยังจัดกันต่อเนื่องไปจนถึงวันที่16 เมษายน 2558 นะครับ ยังมีการทำบุญตักบาตรทุกเช้า ฟังเทศนา ช่วงเย็นมีงานแห่ต้นดอกไม้ เป็นต้น ในงานประเพณีทำบุญตรุษสงกรานต์ อีสานดั้งเดิม วัดไชยศรี 

การเดินทาง 
จากตัวเมืองขอนแก่นไปตาม ถนนมะลิวัลย์ หรือถนนหลวงหมายเลข12 (ขอนแก่น-บ้านฝาง-ชุมแพ) ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร ถึงสี่แยกบ้านทุ่ม เลี้ยวขวาไปตามเส้นทาง ขก.2009 ระยะทางประมาณ​3กม. ถึงบ้านม่วง แล้วเลี้ยวขวาไปอีก 5กม. จะไปถึงบ้านสาวะถี รวมระยะทางจากตัวเมืองขอนแก่นประมาณ 20กม. 

ขอบคุณการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย 


แผนที่ Google map: 
จังหวัด: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel