เยือนถิ่นผู้ไท สัมผัสผ้าไหมแพรวา สักการะองค์พระธาตุ

เรื่อง/ภาพ โดย โซ่วยี่

พาไปชมผ้าไหมแพรวา ราชินีแห่งไหม ที่บ้านโพน กาฬสินธุ์ บ้านโพนเป็นเมืองเล็กๆ ถ้าจะเที่ยวให้ได้บรรยากาศต้องไปพักแบบโฮมสเตย์  จากนั้นไปต่อกันที่ หมู่บ้านวัฒนธรรมผู้ไทโคกโก่ง สัมผัสวิถีชีวิตชาวผู้ไทอย่างใกล้ชิด จากนั้นจะพาไปชม พระพุทธรูปปางไสยยาสน์ที่แกะสลักบนแผ่นผาตามศิลปะสมัยทวารวดี ที่วัดพุทธนิมิตร หรือวัดภูค่าว และที่ขาดไม่ได้คือ พระธาตุยาคู เมืองฟ้าแดดสงยาง ตั้งตระหง่านกลางทุ่งนาเขียวขจี ซึ่งเป็นศิลปะสมัยทวารวดี เก่าแก่นับพันปี 



บ้านโพน
ถ้าพูดถึงของดีของดังเมืองกาฬสินธุ์ เห็นจะหนีไม้พ้นเรื่องของผ้าไหมแพรวา ราชินีแห่งไหม เพราะที่บ้านโพน อ.คำม่วง จ.กาฬสินธุ์ ถือเป็นถิ่นกำเนิดผ้าไหมแพรวาและชื่อเสียงที่ขจรขจาย ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ครั้งเมื่อทรงเสด็จเยี่ยมพสกนิกรใน อ.คำม่วงเมื่อ พ.ศ.2520 และทรงทอดพระเนตรเห็นพสกนิกรที่มารอรับเสด็จฯ แต่งกายด้วยชุดพื้นเมือง ห่มสไบเฉียงแพรวาสีแดง จึงทรงโปรดรับผ้าแพรวาเข้าไว้ในโครงการศิลปาชีพในพระบรมราชินูปถัมภ์ และทรงสนับสนุนให้มีการพัฒนาต่อเนื่องขึ้นไป จนผ้าไหมแพรวาได้เผยความงามไปสู่ในวงกว้าง 


กำลังทอผ้าไหมแพรวา บ้านโพน


สหกรณ์ผ้าไหมแพรวาบ้านโพน

ผ้าไหมแพรวาเดิมทีเป็นผ้าทอมือที่มีความยาวเพียงหนึ่งวาหรือหนึ่งช่วงแขน ใช้สำหรับคลุมไหล่หรือห่มสไบเฉียงของชาวผู้ไทในเทศกาลงานบุญต่างๆ  ดังนั้นผ้าจึงมีลวดลายที่วิจิตรสวยงามและหลากหลายแตกต่างกันไปถึง 60 ลาย ผ้าไหมแพรวายังเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของชาวผู้ไทอย่างแยกกันไม่ออก และที่บ้านโพนนี่เองที่ยังคงเอกลักษณ์และวัฒนธรรมของชาวผู้ไทเอาไว้อย่างครบถ้วน 

บ้านโพนเป็นเมืองเล็กๆ ถ้าจะเที่ยวให้ได้บรรยากาศต้องไปพักแบบโฮมสเตย์ และจักรยานคงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด เมื่อปั่นจักรยานลัดเลาะไปตามหมู่บ้านจะได้เห็นว่าแทบทุกบ้านจะมีกี่ทอผ้าตั้งอยู่ และที่ขาดไม่ได้คือต้นพุทราลูกอวบๆ ที่ชาวบ้านมักจะปลูกไว้กินเองในบ้าน หรือจะไปเที่ยวชมสวนผลไม้ ทุ่งนาเขียวขจี ขี่จักรยานเล่นริมหนองน้ำ แล้วไปสักการะพระบรมธาตุเจดีย์ฐิตสีลมมาเถรานุสรณ์ที่วัดป่ารังสีปาลิวัน ภายในเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า พระสาวก และพระอรหันตธาตุสายหลวงปู่มั่นที่ล่วงลับไปแล้วมากมาย และที่พลาดไม่ได้เลยคือที่สหกรณ์ศูนย์ศิลปาชีพทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน ที่จะมีผ้าไหมแพรวาจำหน่ายและจัดแสดงไว้ทั้งผ้าผืนและที่แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ราคาสินค้ามีตั้งแต่ 300 บาทไปจนถึงหลักแสนบาทกันเลยทีเดียว

ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 087 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 086 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 088
ผลิตภัณฑ์ จาก สหกรณ์ผ้าไหมแพรวาบ้านโพน




บ้านโพน อยู่ห่างจากตัวอำเภอคำม่วงประมาณ 6 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากตัวจังหวัดกาฬสินธุ์ 78 กิโลเมตร มาตามทางหลวงหมายเลข 227 สนนราคาที่พักแบบโฮมสเตย์อยู่ที่ 150 บาทต่อคืน แต่หากต้องการลิ้มลองอาหารพื้นเมืองด้วยก็เพิ่มราคาไปอีกเล็กน้อย ผู้ที่สนใจสามารถติดต่อเรื่องที่พักได้ที่คุณสมศรี ประธานกลุ่มสตรีทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน โทร.086 2373 699 หรือโทร. 043 856 204

หมู่บ้านวัฒนธรรมผู้ไทโคกโก่ง
แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ให้เราได้สัมผัสวิถีชีวิตชาวผู้ไทอย่างใกล้ชิดที่น่าสนใจอีกแห่งหนึ่งคือ ที่หมู่บ้านวัฒนธรรมผู้ไทโคกโก่ง อ.กุฉินารายณ์  ที่นี่เป็นหมู่บ้านขนาดเล็กตั้งอยู่เชิงเขา ใน ต.กุดหว้า มาที่นี่ต้องได้พักแบบโฮมสเตย์เพื่อสัมผัสวิถีชีวิตและประเพณีของชาวบ้าน เช่นพิธีบายศรีสู่ขวัญ พิธีเหยา (การขอขมาผีเพื่อรักษาผู้ป่วย) ที่นี่ยังมีดานโหลง ลานหินกว้างเนื้อที่ประมาณ 200 ไร่ มีกระบองเพชรหินขึ้นแทรกตามโพรงหินดูสวยแปลกตา น้ำตกตาดสูง น้ำตกตาดยาว ซึ่งมีลานหินกว้างใหญ่ให้เล่นสไลเดอร์ได้อย่างสนุกสนาน ตัวน้ำตกอยู่ห่างจากหมู่บ้านไปแค่ 400 เมตรเท่านั้น หรือจะเดินป่าศึกษาธรรมชาติ ในพื้นที่ของวนอุทยานภูผาวัวตามเส้นทางภูผาวัว-น้ำตกตาดสูง-ผานางแอ่น-ผานางคอย-ดานโหลง รวมระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร 


หมู่บ้านวัฒนธรรมผู้ไทโคกโก่ง อ.กุฉินารายณ์


การต้อนรับจัดเต็ม


คึกคักมาก 

ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 117 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 115 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 116

หากใครได้มาเยี่ยมเยือนที่นี่ในช่วงวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 6 จนถึงสิ้นเดือน 7 จะได้เห็นพิธีเลี้ยงผีเชื้อ ชาวบ้านจะจัดให้มีพิธีเลี้ยงหอมเหสักข์ (เปรียบเทียบได้กับศาลปู่ย่า) เพื่อขอพรให้วิญญาณของมเหสักข์คุ้มครองลูกหลานและบ้านเมืองให้ปลอดภัย โดยจะมีนางเทียมหรือคนทรงแต่งองค์ทรงเครื่องอย่างเรียบร้อย แล้วร่ายรำตามทำนองเพลงที่ประโคมประกอบพิธี พร้อมกับจัดเหล้าขาว ดอกไม้ธูปเทียน เครื่องเซ่นไหว้ถะหลาที่ชาวผู้ไทนำมาไหว้ขอพรจากถะหลาผ่านทางนาง เทียมหรือคนทรงองค์พระมเหสักข์ 


รับขวัญนะจ๊ะ

ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 113 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 106 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 103

หมู่บ้านวัฒนธรรมบ้านโคกโก่งอยู่ห่างจากตัวเมืองกาฬสินธุ์ราว 94 กิโลเมตร มาตามทางหลวงหมายเลข 213 แล้วเลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2042 จนถึงตัวอำเภอกุฉินารายน์ มุ่งหน้าต่อไปอีกราว 12 กิโลเมตรจะถึงบ้านนาไคร้ เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีก 3 กิโลเมตรจะถึงตัวหมู่บ้าน ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมหรือสำรองที่พักได้ที่ ศูนย์การท่องเที่ยว กีฬา และนันทนาการจังหวัดกาฬสินธุ์ โทร.043 811 386 หรือนายชัยพงศ์ แสงจันทร์ โทร. 085 013 3233

วัดพุทธนิมิตร หรือวัดภูค่าว
วัดพุทธนิมิตร หรือวัดภูค่าว เป็นวัดที่ร่มรื่นและมีพระพุทธรูปปางไสยยาสน์ที่แกะสลักบนแผ่นผาตามศิลปะสมัยทวารวดี แต่แปลกที่องค์นอนตะแคงซ้ายผิดกับพระพุทธรูปปางไสยยาสน์ทั่วไป และไม่มีพระเกตุมาลา เชื่อกันว่าเป็นรูปสลักของพระโมคคัลลานะและที่หันองค์ตะแคงซ้ายเพราะหันไปในทิศขององค์พระธาตุพนมเพื่อถวายสักการระ ภายในวัดยังมีโบสถ์ไม้แกะสลักงดงาม วิหารสังฆนิมิตที่ประดิษฐานพระเครื่องนับพันองค์บนฝาผนัง พระมหาธาตุเจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุและประดิษฐานพระพุทธนิมิตรเหล็กไหลสีดำสนิท ตัววัดมีขนาดใหญ่ บรรยากาศร่มครึ้มไปด้วยต้นไม้นานาพันธุ์ และเต็มไปด้วยฝูงนกยูงนับร้อยตัวที่เดินหากินและคอยรำแพนหางอยู่อย่างเป็นอิสระ

ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 057 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 059 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 065

วัดพุทธนิมิตรอยู่ใน ต.สหัสขันธ์ อ.สหัสขันธ์ ห่างจากตัวเมืองกาฬสินธุ์ประมาณ 50 กิโลเมตร มาตามทางหลวงหมายเลข 227 ผ่านตัวอำเภอสหัสขันธ์ระหว่างหลักกิโลเมตรที่ 37-38 สังเกตป้ายบอกทางเข้า “พระไสยาสน์ภูค่าว” ผ่านบ้านโนนสมบูรณ์ ถึงทางแยกเล็กเข้าวัดพุทธนิมิตร ไต่ขึ้นทางบนหลังภูค่าวจนถึงลานวัดซึ่งอยู่บนยอดภู



ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 062 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 058 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 066

พระธาตุยาคู เมืองฟ้าแดดสงยาง 
พระธาตุยาคู หรือพระธาตุใหญ่ ตั้งตระหง่านกลางทุ่งนาเขียวขจี องค์พระธาตุเป็นศิลปะสมัยทวารวดี ปรากฏหลักฐานของการปรับปรุงต่อเติมมา 3 ยุคคือสมัยทวารวดี สมัยอยุธยา และสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เชื่อกันว่าองค์พระธาตุเป็นที่บรรจุพระอัฐิธาตุของพระเถระชั้นผู้ใหญ่ เพราะคำว่า “ยาคู” เป็นภาษาท้องถิ่นที่ใช้เรียกพระเถระชั้นผู้ใหญ่ 

องค์พระธาตุตั้งอยู่ที่บ้านเสมา ต.หนองแปน อ.กมลาไสย ในบริเวณนั้นได้มีการค้นพบคูเมืองล้อมรอบและมีหลักฐานทางโบราณคดีที่เชื่อได้ว่าแถบนั้นเป็นเมืองโบราณและเจริญรุ่งเรืองขึ้นราวพุทธศวรรษที่ 12-16 ชื่อว่าเมืองฟ้าแดดสงยาง ลักษณะคูเมืองที่ล้อมรอบมีผังคล้ายใบเสมา บางแห่งจึงเรียกเมืองฟ้าแดดสงยางว่าเมืองเสมา มีเรื่องเล่ากันว่าชื่อฟ้าแดดอาจจะเป็นชื่อของเจ้าผู้ครองเมืองในสมัยนั้น 

ยิ่งไปกว่านั้นยังมีการค้นพบพระพุทธรูปโลหะสำริด พระพิมพ์ดินเผา เครื่องใช้ เครื่องประดับทำจากโลหะ โครงกระดูกมนุษย์ และที่สำคัญคือใบเสมา ซึ่งเป็นแผ่นหินสลักที่พบเป็นจำนวนมากและมีเอกลักษณ์เฉพาะแบบ บ้างสลักเป็นพุทธประวัติ บ้างสลักเป็นอักษรจารึก แม้ในปัจจุบันยังคงมีชาวบ้านขุดพบใบเสมาอยู่เรื่อยๆ ใบเสมาที่ค้นพบส่วนใหญ่จะถูกนำไปไว้ที่วัดโพธิ์ชัยเสมาราม หรือวัดบ้านก่อม ซึ่งอยู่เยื้องทางเข้าพระธาตุยาคูไปราว 400 เมตร


พระธาตุยาคู

ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 076 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 079 ทริปเที่ยวกาฬสินธุ์ ภาพที่ 075

พระธาตุยาคูอยู่ใน อ.กมลาไสย อยู่ห่างจากตัวเมืองกาฬสินธุ์เพียง 19 กิโลเมตร เป็น หนึ่งในเส้นทางไหว้พระธาตุอิสาน 4 เมือง รุ่งเรืองตลอดชีวิต 

-------------------------------------

การเดินทาง กรุงเทพฯ-กาฬสินธุ์
รถไฟ – ไม่มีรถไฟแล่นไปถึงกาฬสินธุ์ ต้องลงที่ขอนแก่น แล้วต่อรถประจำทางเข้ากาฬสินธุ์ไปอีก 75 กิโลเมตร หารถเข้ากาฬสินธุ์ได้ที่ บขส.ขอนแก่น
รถยนต์ส่วนบุคคล - กาฬสินธุ์อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 519 กิโลเมตร ใช้เส้นทางถนนมิตรภาพ (ทางหลวงหมายเลข 2) ถึงอำเภอบ้านไผ่ จ.ขอนแก่น แล้วเลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 23 และต่อด้วยทางหลวงหมายเลข 213 ผ่านมหาสารคามจนถึง กาฬสินธุ์ 
รถประจำทาง – มีรถโดยสารธรรมดาและรถโดยสารปรับอากาศของ บขส.และเอกชน สายกรุงเทพฯ-กาฬสินธุ์ ออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 วันละหลายเที่ยว ใช้เวลาเดินทางประมาณ 7-9 ชั่วโมง สอบถามได้ที่บริษัทขนส่ง โทร. 1490 หรือ www.transport.co.th

การเดินทางในกาฬสินธุ์ 
ในตัวเมืองกาฬสินธุ์มีรถโดยสารประจำทางไปยังอำเภอต่างๆ ได้สะดวกและหลากหลายรูปแบบ นอกจากนี้ยังมีรถสองแถวไปยังแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ส่วนใหญ่แล้วคิวรถจะอยู่ในสถานีขนส่ง ในกรณีที่ต้องการเหมารถควรตกลงราคาว่าจ้างให้เรียบร้อยก่อนออกเดินทาง สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 043 511 298, 043 813 451, 043 812 191, 043 811 070

เรื่อง/ภาพ โดย โซ่วยี่

ขอบคุณการเดินทางโดย : การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย กองการตลาดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จังหวัด: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel