ปราสาทสระกำแพงใหญ่ (ศรีสะเกษ) จารึกเขมรซื้อที่ในเทวลัยพันปี

ในเส้นทางท่องเที่ยวของเราครั้งนี้ มีอีกจุดที่มีความน่าสนใจ ไม่น้อยถ้าชอบที่จะชมทับหลังหรือ ภาพจำหลักทับหลัง ซึ่งที่ปราสาทสระกำแพงใหญ่ มีด้วยกันมากถึง 13 แผ่น เป็นเรื่องราวของเทพในศาสนาอินดู และยังค้นพบคำจารึกที่มีความน่าสนใจเกี่ยวกับการซื้อที่ดินถวายของชาวเขมรอีกด้วย เห็นแบบนี้ นึกถึงการค้าขายอสังหาริมทรัพย์ในสมัยเมื่อพันปีก่อนเลยนะครับ สะดุดตาจริงๆ



คำจากจารึกปราสาทสระกำแพงใหญ่ นั้นปรากฏอยู่บริเวณกรอบประตูระเบียงคต มีทั้งหมด 33 บรรทัด เนื้อหาใจความ กล่าวถึงการซื้อที่ดินถวายแก่เจ้านายผู้ล่วงลับคือ "กมรเตงชคตศรีพฤทเธศวร" ข้อความทั้งหมดมีดังนี้  

พระกมรเตงอัญศิวทาส คุณโทศพระสภาแห่งกมรเตงชคตศรีพฤทเธศวร เมืองสดุกอำพิลร่วมกับข้าราชการคนอื่นๆ คือพระกมรเตง อัญขทุรอุปกัลปดาบส พระกมรเตงอัญศิขเรสวัตพระธรรมศาสตร์ และพระกมรเตงอัญ ผู้ตรวจราชการ แต่ละปักษ์ ซื้อที่ดินซึ่งอยู่ติดกับตระพัง (สระน้ำ) เพื่อถวายให้แก่กมรเตงชคตศรีพฤทเธศวร ในวันวิศุวสงกราณต์ ขึ้น 2 ค่ำ เดือน 5 มหาศักราช 964 (พ.ศ. 1585)


จารึกที่ปราสาทบริเวณกรอบประตูระเบียงค ทางกรมศิลป์นำแผ่นอาคิลิคใสมาปิดไว้ เพื่อไม่ให้โดนทำลาย


คำจารึกที่ปรากฏขยายให้ดูชัด


เกี่ยวกับทับหลัง ก็มีความน่าสนใจมากครับเพราะมีด้วยกันหลายแผ่น จากการเดินทางมาแล้วหลายปราสาทเราจะพบภาพลักษณะนี้ในทุกๆปราสาทที่เราไปเยือน เพราะเป็นศาสนาสถานในศาสนาฮินดู ยุคเดียวกันแทบทั้งหมด 

ทับหลังในปราสาทสระกำแพงใหญ่มีทั้งหมด 13ชิ้น ที่น่าสนใจ ได้แก่
  • ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์
  • ทับหลังพระกฤษณะประลองกำลังกับม้า
  • ทับหลังพระศิวะทรงโคนนทิ
  • ทับหลังคชลักษมี
  • ทับหลังพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ
  • ทับหลังหนุมานถวายแหวน

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์

ทับหลังพระกฤษณะประลองกำลังกับม้า


ทับหลังพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ


ทับหลังพระศิวะทรงโคนนทิ

ส่วนชื่อของปราสาทสระกำแพงใหญ่ นั้นมีชื่ออีกชื่อหนึ่งเรียกว่า ปราสาทศรีพฤทเธศวร 

ด้านศิลปะและสถาปัตยกรรมนั้นเป็นแบบเขมร ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 โดยตัวปราสาทสระกำแพงใหญ่ประกอบด้วยระเบียงคดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดกว้าง 49 เมตร ยาว 67 เมตร ภายในมี กลุ่มปราสาทอิฐและบรรณาลัย รวมทั้งหมด 6 หลัง 

ช่วงปี พ.ศ. 2532 กรมศิลปากร ได้ทำการขุดแต่งบูรณปราสาทแห่งนี้ และได้ค้นพบ ปฏิมากรรมสำริด ที่ทรงคุณค่าและสวยงามที่สุดชิ้นหนึ่งของประเทศเลยก็ว่าได้ที่ปราสาทสระกำแพงใหย่แห่งนี้ ปฏิมากรรมที่ค้นพบนี้ มีความสูง 140 เซนติเมตรถ้ารวมความสูงของฐานด้วยจะสูงทั้งสิ้น 180 เซนติเมตร ศาสตราจารย์หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล ให้ความเห็นว่าเป็นรูปของนันทิเกศวร หรือ นันทีศวร ลักษณะพิเศษ คือเป็นสำริดกะไหล่ทอง ปัจจุบันจัดแสดงพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพิมาย จังหวัดนครราชสีมา








ทับหลังมีอยู่ที่ประตูทุกด้าน


ทรงปราสาท บางส่วนใช้ก่ออิฐ บางส่วนใช้ศิลาแลง ส่วนฐานสร้างด้วยศิลาแลง




ปราสาทสระกำแพงใหญ่ ได้รับการประกาศเป็นโบราณสถานสำหรับชาติ ในปี พ.ศ.2478 ปัจจุบันปราสาทแห่งนี้อยู่ในความดูแลของกองโบราณคดี กรมศิลปากร 

เปิดให้เข้าชมทุกวัน โดยไม่สียค่าเข้าชม 

ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในบริเวณวัดสระกำแพงใหญ่ ถนนประดิษฐ์ประชาราษฎร์ หมู่ 1 ตำบลสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ
การเดินทาง ใช้ทางหลวงหมายเลข 226 ห่างจากตัว จังหวัดศรีสะเกษ 26 กิโลเมตร และห่างจากตัวอำเภออุทุมพรพิสัย 2 กิโลเมตร


จอดรถได้ในบริเวณวัดสระกำแพงใหญ่

แผนที่
จุด A แสดงที่ตั้งของปราสาทสระกำแพงใหญ่

จังหวัด: 
ประเภทสถานที่ท่องเที่ยว: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel